Hàng loạt thay đổi về thuế nhập khẩu, thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp có hiệu lực từ giữa năm 2025 đến 2026 đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức lớn cho các doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam. Nắm rõ những điều chỉnh này là yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tối ưu chi phí và tránh rủi ro pháp lý.Mục lục bài viết
Tổng quan: Làn sóng thay đổi chính sách thuế 2025–2026
Biểu thuế nhập khẩu mới - Nghị định 73/2025 và 108/2025
Thuế GTGT hàng nhập khẩu thay đổi ra sao?
Thuế TNDN và tác động với doanh nghiệp FDI nhập khẩu
Chấm dứt miễn thuế hàng giá trị nhỏ qua chuyển phát nhanh
Cơ hội và rủi ro doanh nghiệp nhập khẩu cần biết
6 bước doanh nghiệp nhập khẩu cần thực hiện ngay
Trong vòng 18 tháng qua, Việt Nam đã ban hành liên tiếp nhiều văn bản pháp lý điều chỉnh toàn diện hệ thống thuế liên quan đến hoạt động nhập khẩu. Từ Luật Thuế GTGT số 48 (hiệu lực 01/7/2025), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15), đến các Nghị định điều chỉnh biểu thuế nhập khẩu ưu đãi - tất cả đều tác động trực tiếp đến cấu trúc chi phí và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp nhập khẩu.
Xu hướng chung của các chính sách mới: giảm thuế có chọn lọc để thúc đẩy sản xuất nội địa, đồng thời siết chặt quản lý để chống thất thu và gian lận thương mại qua kênh thương mại điện tử xuyên biên giới.
Điểm mấu chốt: Ngành thuế Việt Nam năm 2025 lần đầu tiên thu ngân sách vượt mốc 2 triệu tỷ đồng - đây là bối cảnh quan trọng cho thấy chính sách thuế đang được thắt chặt và minh bạch hóa đáng kể.
Hai Nghị định quan trọng nhất năm 2025 điều chỉnh biểu thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) là Nghị định 73/2025/NĐ-CP và 108/2025/NĐ-CP. Các điều chỉnh này hướng đến hai mục tiêu song song: thực thi cam kết quốc tế (FTA) và bảo vệ sản xuất nội địa.
|
Nhóm hàng hóa |
Hướng điều chỉnh |
Mức độ ảnh hưởng |
|
Ô tô nguyên chiếc |
Giảm thuế theo lộ trình ATIGA, EVFTA |
Tích cực với nhà nhập khẩu xe |
|
Ethanol, ngô hạt |
Giảm thuế hỗ trợ nguyên liệu sản xuất |
Giảm chi phí đầu vào ngành thực phẩm |
|
Đồ nội thất gỗ |
Giảm thuế nhập khẩu một số chủng loại |
Cạnh tranh hơn với hàng nội địa |
|
Thiết bị thuốc lá điện tử |
Tăng thuế kiểm soát mặt hàng mới |
Chi phí nhập khẩu tăng mạnh |
|
Hàng hóa thông thường (MFN) |
Giữ nguyên thuế suất thông thường = 150% MFN |
Bất lợi với nước không có FTA |
Doanh nghiệp nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý: thuế suất thông thường hiện được quy định bằng 150% thuế suất ưu đãi MFN. Điều này có nghĩa là hàng hóa từ các quốc gia chưa có thỏa thuận FTA với Việt Nam sẽ chịu mức thuế rất cao, tạo áp lực lớn lên chi phí vận hành.
3. Thuế GTGT hàng nhập khẩu thay đổi ra sao?
Luật Thuế GTGT mới (Luật số 48) chính thức có hiệu lực từ 01/7/2025, đồng thời Nghị quyết 204/2025/QH15 quyết định giảm thuế suất GTGT từ 10% xuống 8% đến hết ngày 31/12/2026 - áp dụng đồng bộ ở cả khâu nhập khẩu.
|
Mức thuế suất |
Áp dụng cho hàng nhập khẩu |
|
0% |
Hàng hóa xuất khẩu, hàng đưa vào khu phi thuế quan phục vụ sản xuất xuất khẩu |
|
5% |
Phân bón, máy móc nông nghiệp, nguyên liệu phục vụ sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp |
|
8% (giảm từ 10%) |
Đa số hàng hóa thông thường nhập khẩu (đến 31/12/2026); riêng xăng lần đầu tiên được giảm xuống 8% |
Lưu ý quan trọng: Từ 01/7/2025, chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu thanh toán không dùng tiền mặt khi hóa đơn dưới 20 triệu đồng. Doanh nghiệp nhập khẩu cần rà soát ngay quy trình thanh toán nội bộ để tránh mất quyền khấu trừ.
Bên cạnh đó, Luật Thuế GTGT mới sửa đổi cách xác định giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để đảm bảo phù hợp với pháp luật về thuế xuất khẩu, nhập khẩu - loại bỏ các kẽ hở định giá thấp nhân tạo từng bị lợi dụng trước đây.
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15, hiệu lực từ 01/10/2025) mang đến thay đổi lớn đặc biệt đối với doanh nghiệp nước ngoài đang nhập khẩu và kinh doanh tại Việt Nam:
Điểm đột phá lớn nhất: luật mới mở rộng phạm vi điều chỉnh, đánh thuế với mọi thu nhập phát sinh tại Việt Nam của doanh nghiệp nước ngoài - kể cả doanh nghiệp không có cơ sở thường trú, bao gồm các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Thu nhập chịu thuế được xác định theo nguồn gốc từ Việt Nam, không phụ thuộc vào địa điểm tiến hành kinh doanh.
Một tin vui cho doanh nghiệp nhập khẩu quy mô nhỏ: mức thuế suất ưu đãi 15% áp dụng với doanh nghiệp siêu nhỏ và 17% với doanh nghiệp vừa sẽ giúp tiết kiệm đáng kể so với mức phổ thông 20%, tạo dư địa để tái đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.
Kể từ ngày 14/01/2025, Quốc hội đã chấm dứt hiệu lực Quyết định 78/2010/QĐ-TTg - theo đó, không còn miễn thuế nhập khẩu và GTGT cho hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có giá trị từ 1 triệu đồng trở xuống.
Tác động thực tế: Chính sách này ảnh hưởng lớn đến các sàn thương mại điện tử nước ngoài (Temu, Shein, AliExpress...) và doanh nghiệp kinh doanh hàng nhập khẩu giá trị nhỏ theo mô hình dropshipping. Chi phí đội lên đáng kể, buộc nhiều mô hình kinh doanh phải tái cấu trúc.
Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia có FTA với Việt Nam (EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, ASEAN, Anh...) được hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt - thậm chí 0% với nhiều dòng hàng. Đây là thời điểm vàng để tối ưu chuỗi cung ứng, dịch chuyển nguồn cung sang các đối tác FTA để giảm chi phí nhập khẩu một cách hợp pháp.
Ngoài ra, việc giảm thuế GTGT xuống 8% (đến 31/12/2026) giúp doanh nghiệp nhập khẩu hàng tiêu dùng thông thường có biên lợi nhuận tốt hơn nếu không chuyển toàn bộ lợi ích sang giảm giá bán.
Doanh nghiệp đa ngành sẽ gặp khó khăn trong việc tách biệt hóa đơn cho các mặt hàng chịu mức thuế khác nhau (5%, 8%, 10%). Hệ thống kế toán thiếu đồng bộ có thể dẫn đến kê khai sai, từ đó bị truy thu và xử phạt nặng. Bên cạnh đó, yêu cầu chứng minh xuất xứ "Made in Vietnam" ngày càng được siết chặt – hàng hóa không đáp ứng tiêu chí xuất xứ thuần túy hoặc gia công cuối cùng tại Việt Nam sẽ không được hưởng ưu đãi FTA.
Rà soát danh mục hàng hóa nhập khẩu theo biểu thuế mới nhất (Nghị định 73/2025 và 108/2025) để xác định mức thuế suất đang áp dụng và tìm kiếm cơ hội giảm thuế hợp pháp.
Kiểm tra lại xuất xứ hàng hóa từ các nhà cung cấp nước ngoài. Đảm bảo C/O (chứng nhận xuất xứ) đáp ứng tiêu chí theo từng FTA tương ứng để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.
Cập nhật hệ thống kế toán – hóa đơn theo Luật Thuế GTGT mới: phân loại đúng mức thuế suất 0%, 5%, 8% cho từng dòng hàng; bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt cho hóa đơn trên 20 triệu đồng.
Đánh giá lại mô hình nhập khẩu thương mại điện tử nếu đang kinh doanh qua kênh chuyển phát nhanh hàng giá trị nhỏ – cần tái cơ cấu ngay để tuân thủ quy định mới từ 14/01/2025.
Đăng ký tài khoản định danh điện tử theo yêu cầu mới của cơ quan thuế, sử dụng CCCD thay mã số thuế cũ trong các giao dịch với cơ quan nhà nước từ 01/7/2025.
Tư vấn chuyên gia thuế định kỳ ít nhất mỗi quý một lần để cập nhật các thay đổi chính sách mới nhất, đặc biệt là các nghị định, thông tư điều chỉnh biểu thuế được ban hành liên tục trong giai đoạn này.
Làn sóng cải cách t huế 2025-2026 vừa mang lại cơ hội tối ưu chi phí cho các doanh nghiệp nhập khẩu biết tận dụng ưu đãi FTA và chính sách giảm GTGT, vừa đặt ra áp lực tuân thủ cao hơn bao giờ hết. Doanh nghiệp nào chủ động nắm bắt, điều chỉnh hệ thống nội bộ và tìm kiếm tư vấn chuyên nghiệp sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ ràng so với đối thủ bị động.
Trong bối cảnh ngân sách nhà nước lần đầu vượt 2 triệu tỷ đồng và xu hướng số hóa quản lý thuế ngày càng mạnh, việc minh bạch hóa chi phí thuế không còn là lựa chọn – mà là điều kiện sống còn của doanh nghiệp nhập khẩu hiện đại.
Bài viết được tổng hợp từ các văn bản pháp lý: Luật số 67/2025/QH15, Luật Thuế GTGT số 48, Nghị quyết 204/2025/QH15, Nghị định 73/2025 và 108/2025/NĐ-CP.
Thông tin mang tính tham khảo. Doanh nghiệp nên tham vấn chuyên gia thuế để áp dụng cụ thể.
